BA Internet İlkesi · 03
Model temsil sahibi değildir.
Model örüntü bulur, tahmin eder ve çıktı üretir. Fakat insan, kurum, külliyat veya hakikat adına konuşma yetkisi taşımaz.
Çıktı ≠ hüküm · Kaynak · Belirsizlik · İnsan onayı
Kanonik ilke
Akıcı cevap, temsil yetkisi veya doğruluk garantisi değildir.
Model çıktısı; kaynak, bağlam, tarih, belirsizlik ve kullanım amacıyla birlikte değerlendirilir. Kritik karar ve kamusal temsil insan onayı olmadan modele bırakılamaz.
Model üretir; insan doğrular, sınırlar ve hesabını taşır.
Temel ayrım
Çıktı üretmek başka, temsil etmek başkadır.
Model kapasitesi
Çıktı üretir
- Tahmin ve sınıflandırma
- Metin ve görsel taslağı
- Örüntü ve benzerlik
- İşlem önerisi
İnsan sorumluluğu
Temsil ve hüküm taşır
- Kaynağı doğrular
- Bağlamı tayin eder
- Zarar ve hakkı gözetir
- Yayın kararını verir
Model kartı
Yayınlanan her model ve kullanım akışı açık bir beyan taşımalıdır.
Amaç ve kapsamModel ne için kullanılabilir, hangi karar için kullanılamaz? Kaynak ve tarihBilgi hangi veri ve tarihe dayanıyor? BelirsizlikHata, eksik temsil ve yanlış güven riski nasıl görünür? İnsan onayıHangi aşamada kim doğruluyor ve sorumluluk alıyor? Temsil beyanıÇıktının insan veya kurum görüşü olmadığı açık mı? Durdurma yoluYanlış veya zararlı kullanım nasıl durduruluyor?
BA Internet derinlikleri
Model sınırı veri, arayüz ve SEDD ile birlikte çalışır.
Derin okuma
Külliyatta oku
Portal özeti yön verir; kaynak, bağlam ve uzun okuma külliyat kayıtlarında derinleşir.
Atlas
RUYAH Kavram Atlası
ADAB, EDEB, TE’DIB, SIDRA, MA, SEDD, İHSAN, SAHN, TEMSİL, MİLLET ve WAQF ilişkilerini gösteren kavram atlası.
Külliyat kaydını açKitap
RUYAH, SAHN.BA, SEMANIYYA Külliyatı
RUYAH kavramları ile portal ve mikrosite mimarisinin kaynak külliyatı.
Külliyat kaydını açRehber
SAHN.BA Web Portal Rehberi
RUYAH’tan dijital avluya içerik, tasarım ve yönetişim rehberi.
Külliyat kaydını aç