RUYAH > EMANET VE MASLAHAT ŞÛRASI
Önemli bir karar, yalnızca üreten kişinin kanaatine bırakılamaz.
Bir çocuk programı, dinî ifade, finansman kararı, veri seti veya kamusal yayın farklı emanetler taşır. Emanet ve Maslahat Şûrası her ayrıntıyı tek merkezden yönetmez; meseleyi ilgili heyet ve halkalara götürür, ehil görüşleri buluşturur, gerekçeyi kayda geçirir ve itiraz ile tashih yolunu açık tutar. SAHN-I BA adına genel fetva veren bir makam değildir.
Neden Gerekli?
Çünkü iyi niyet, tek başına doğru karar ve güvenli sonuç garantisi değildir.
Bir öğretmen çocuğu tanır ama veri güvenliğinin bütün ayrıntılarını bilmeyebilir. Bir yazılımcı modeli kurabilir ama dinî bir ifadenin veya finans kararının hükmünü tek başına taşıyamaz. Bir yatırımcı kaynağı sağlayabilir ama yayın sınırını belirleyemez. Şûra; bilen ile yapanı, muhatap ile sorumluyu, imkân ile hududu aynı mesele etrafında buluşturur.
Kimse kendi üretiminin tek başına hâkimi, tetkikçisi ve nihai kabul mercii değildir.
Şûra, heyet ve halka
Her mesele aynı büyüklükte değildir; her karar da aynı topluluk tarafından alınmaz.
Şûra ortak istikameti ve kritik ihtilafları taşır. Heyetler süreklilik isteyen belirli ehliyet alanlarını gözetir. Halkalar ise belli bir üretim, saha veya dönem için ilgili insanları bir araya getirir.
Emanet ve Maslahat Şûrası
Ortak istikameti, emanet sorumluluğunu, kritik ihtilafları ve heyetler arası dengeyi taşır.
FIKIH ve USUL Heyeti
Dinî ifade, finans, vakıf, aile, mahremiyet ve yeni meselelerde fıkıh, usul, maslahat ve mahiyet tetkiki yapar.
ADAB ve SEDD Heyeti
Çocuk, veri, model, yayın, saha, mahremiyet ve güvenlik için uygulanabilir koruma şartlarını belirler.
İHSAN Tetkik Halkası
Kalite, fayda, sadelik, temsil ve kullanılabilirlik.
Alan Tetkik Halkaları
BAI, Youth, NEMA, WAQF veya Valley gibi belirli bir alanın ehil insanlarını ihtiyaç süresince buluşturur.
Bir kararın izlediği yol
Mesele önce anlaşılır; sonra ilgili ehliyete gider, tashih edilir ve gerekçeli karara bağlanır.
Her küçük içerik aynı ağırlıkta süreçten geçmez. Taşınan emanet ve zarar ihtimali arttıkça tetkik derinleşir.
01 1. Meseleyi açıkla
Ne yapılmak istendiği, kime dokunduğu, hangi kaynak ve veriyi kullandığı anlaşılır bir kayıtla açılır.
02 2. Emanetleri ve riskleri gör
Çocuk, veri, model, dinî ifade, finans, medya, telif, mahremiyet, saha ve mahiyet etkileri ayrılır.
03 3. İlgili heyet veya halkaya götür
Mesele yalnız gerekli ehliyetlere açılır; her karar bütün yapının önüne taşınmaz.
04 4. Tetkik et ve tashih iste
Kaynak, hak, hudut, kalite, temsil ve kullanılabilirlik incelenir; eksikler açık düzeltme taleplerine dönüşür.
05 5. Gerekçeli karar ver
Kabul, tashih sonrası yeniden tetkik, sınırlı kullanım, erteleme veya ret kararı gerekçesiyle kaydedilir.
06 6. Yayın sonrası sorumluluğu sürdür
Kararın süresi, bakım sahibi, hata bildirimi, itiraz, yeniden tetkik ve gerektiğinde geri çekme yolu açık kalır.
Birbirini dengeleyen sorumluluklar
Üretmek, rehberlik etmek, uzman görüşü vermek, hududu korumak ve kabul kararı almak aynı görev değildir.
Öncüler
Yeni saha ve ufuk açar.
Rehberler
Programlarda dil, adab ve sefer edebini taşır.
Danışmanlar
Ehliyet isteyen meselelerde sınır ve usul danışmanlığı yapar.
SEDD Sorumluları
Risk, mahremiyet, çocuk, model ve yayın kapısını takip eder.
İHSAN Tetkikçileri
Kalite, temsil ve kullanılabilirliği tetkik eder; kabul veya tashih gerekçesi sunar.
Builderlar
Üretimi ve kaynak kaydını taşır; kendi eserinin tek başına nihai kabul mercii olamaz.
Taşınan emanet arttıkça tetkik derinleşir.
Hafif
Genel duyuru veya basit kavram özeti. Editör ve temel ADAB tetkikiyle yayımlanabilir.
Orta
Eğitim modülü veya hassas veri taşımayan prototip. ADAB/SEDD ve İHSAN tetkiki ister.
Yüksek
Çocuk verisi, model/veri seti, dinî bilgi veya finans. İlgili heyetler ve İHSAN tetkiki olmadan yayımlanmaz.
Bloke
Kimlik taklidi, sahte bilgi veya izinsiz veri. Yayımlanmaz; gerekirse Şûra gerekçesiyle bütünüyle yeniden tasarlanır.
BA Internet'te insan sorumluluğu yayınla bitmez.
Yüksek emanet taşıyan hiçbir model, veri, araç veya içerik tetkik, gerekçe, sorumlu insan ve tashih yolu olmadan yayımlanmaz.